X
تبلیغات
آذربایجانیم

آذربایجانیم

علی آقا واحید دن گوزل بیر شئعر
ائل دوشدی بوتون ،حیرته ،دیوانه لیگمدن ــــ سرین دئمدیم بیرکسه مردانه لیگمدن


خاکسترعشقم ،منه تحقیر ایله باخما ـــــ مین گنج چخار ظاهره ویرانه لیگمدن


مجنون کیمی من بارگه عشقی بیه ندیم ـــــ گئچدیم بوتمناایله ،شاهانه لیگمدن


مخمور گوزون فکری ایله ،باده چوخ ایچدیم ـــــــ بیر کیمسه ضرر گورمدی ،دیوانه لیگمدن


هر ماه روخون ،شمع کیمی عشقینه یاندیم ـــــ بیر لحظه خبر توتمادی پروانه لیگمدن


دیوانه ی عشق اولماقا ،هرکیم هوس ائتسه ـــــــ اول جه گرک درس آلا ،رندانه لیگمدن


«واحد»من اوخاکم ،یئنه میخانه ده بیر گون ـــــــ بیر ذوق یئتر عالمه پیمانه لیگمدن

+یازیلمیش دوشنبه بیست و دوم اسفند 1390ساعت21:2توسط yakamuz |
تعویض نام مکانها و شهرها

از دیگر اقدامات شونیسم که با سرکار آمدن دیکتاتوری رضا خان آغاز شد تغییر نام مکانها به اسامی فارسی در ایران بود! سیستم شونیسم علاوه  بر تکه تکه کردن آذربایجان در استانهایی با اسامی مختلف چون آذربایجانشرقی و غربی و همدان و زنجان و مرکزی و اخیرا اردبیل و اعطای بعضی قسمتهای منطقه آذربایجان به استانهای همجوار (تهران، گیلان ، كردستان و كرمانشاهان) ، به تعویض نام بعضی شهرها نیز اقدام کردند که از آن جمله اند[18] :

باش سوما ← صومعه علیا، آشاغی سوما ← صومعه سفلی، سئیوان ← سگبان ، كئچی قیران ← بزكش، بین گول ← هزاربركه ، موتاللیق ← متعلق، جووه ت ← جوبند، كوشك سارای ← كشك سرای، پشتو ← پشتاب، پینه شالوار ← شاد باد، گون دوغان ← كندوان، میو ← میاب، خوجا-موجا ← خواجه مرجان، اورمیه ← رضائیه، سالماس ← شاهپور، سولدوز ← نقده، قول قاسیم ← گل قاسم، توفارقان ← آذرشهر-دهخوارگان، قره چور ← سیاه چور، شارابخانا ← شرفخانه، كوجووار ← كجاآبا، داش آتان ← دانش آباد، بارش ← بارنج، خاروانا ← خروانق ، سیدآوا ← سعیدآباد، اووشار ← افشار، سلمان كندی ← سلمان كند، ینگی جه ← نیكجه، سوماقلو ← سماق ده، تاتائوچای ← سیمین رود، قوشاچای-ایكی سو ← میاندوآب، قره گؤلی ← كج ساران، واسمیش ← باسمنج، قره سو ← سیاه چشمه، آرازبار ← ارسباران، یام ← پیام، ملیك كندی ← ملكان، آجی چای ← تلخه رود، هلاكو ← هرزند، باش بولاق ← سرچشمه، سووش بولاق ← مهاباد، قاراچای ← سیه رود، قوروچای ← شاه آباد، دوه چی ← شتربان، انه مه ← انانق، قره سو ← سیاهاب، قره گؤل ← سیاه گل، قیزیل اوزن ← سفیدرود، قبله بولاق ← قبله چشمه، زنگان ← زنجان، سایین قالا ← شاهین دژ، خیوه(خیاو) ← مشگین شهر،میشوو ← میشاب، ساوالان ← سبلان، قافلانتی ← قافلانكوه، خوجا ← خواجه، ساری قه یه ← سارقیه، آخماقه یه ← احمقیه، گوموش تپه ← گومشیان، گوموش قیه ← دمشقیه.

شونیسم ها به نامهای ترکی در مرزهای سیاسی ایران اکتفا نکرده و نام منطقه ای در جمهوری آذربایجان یعنی آران را هم به همه جمهوری آذربایجان (آذربایجان شمالی) نسبت دادند تا بدینگونه نام آذربایجان را از صحنه سیاسی دنیا محو کنند! اما علی رغم آرزوی این دشمنان اکنون ملت آذربایجان در شمال رود آراز دارای دولتی مستقل ، پرچم و سرود ملی وعضویت در سازمان ملل و پارلمان اروپاست.

+یازیلمیش سه شنبه یازدهم بهمن 1390ساعت21:5توسط yakamuz |
فارسي قيريلداتما ديلين وارسنين

سن اگر بولبولسن گولون وارسنين

قهرمان خلقيميز گؤزتيكيب سنه

فرهنگي تالانميش ائلين وارسنين

سن گؤزه‌ل سوناسان هر سويا دوشمه

اوزمگه دوم دورو گؤلون وارسنين

اگر بولود اولسان ياغ قوراخليقا

سوياحسرت قالميش چؤلون وارسنين

«ياغ اولوب يانديرما يادلار چيراغين

قارانليق آيلارين، ايلين وارسنين»

دئميرم فارسيجا يازابيلميرسن

چوخ گؤزه‌ل يازيرسان الين وارسنين

آممانئجه دئييم فارسي‌دان گؤزه‌ل

قيلينج كيمي كسگين ديلين وارسنين

«سعدي»ني «حافظ»ي چوخدا ازديرمه

«معجز» ون و ورغونون لعلي‌ن وارسنين

آرخالان بابكه رستم نه چي‌دير؟

دانالار باسماقا كلين وارسنين

نسيمي،خطايي واقف، فضولي

دده قورقود» كيمي اولون وار سنين»

«اؤزه‌يئر» هابيلين سازين كامانين

بولبول چهچهه‌لي تئلين وارسنين

ايزين داش دؤورونه گئديب يئتيشيب

سومئرلره باغلي تئلين وارسنين

سولور اؤز باغين‌دا گوللر، چيچك‌لر

وئرمه تيكان لارا گولون وارسنين

آي عاشيق چال اوخو آنا ديلين‌ده

سازين‌دا خوش بمين زيلين وارسنين

توركو نغمه ايستير يانيق كونلوموز

سدي ييخ قوي گه‌له سئلين وارسنين

پاشالار باغيندا بوقوللوق نه‌‌دير؟

اونودمابير «چنلي بئلين» وارسنين

شاعيرلر جوشدوران سولو،صفالي

آرازين، موغانين ميلين‌وار سنين

وورولما يادلارين گؤزللرينه

ائلين ده چوخ اينجه بئلين وارسنين

سن يوگور ميدانا«كور اوغلو» كيمي

مين لرله‌هاي باسان ده‌لين وارسنين

«دورنا» سان قاققيلداسس وئرسسيمه

قاطاردان آيريلما يولون وارسنين

اَلين وئر اليمه داغلار آشيراق

بيليرم قدرتلي قولون وارسنين

گه‌ل اكك بو باغي بئلين وارسنين

دايانما شعريمين تئز وئر جوابين

اگر بوميداندا فعلين وارسنين

آيهان ملكانلي
+یازیلمیش جمعه بیست و هفتم آبان 1390ساعت16:49توسط yagmur |
دختر در فرهنگ غنی آذربایجان

دختر
در فرهنگ آذربایجانی نمك زندگی محسوب می‌شود .قئز (دختر)، آرواد (زن)،
خانئم (خانم)، خاتئن (خاتون)، بگیم (خانم) و … واژه‌هایی هستند كه
آذربایجانی‌ها برای نامیدن جنس مؤنث به كار می‌برند و هر یك در سن یا
موقعیت اجتماعی مشخص كاربرد دارد. به گزارش خبرنگار بخش ایرانشناسی
خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، ادبیات و فولكلور آذربایجانی‌ پر است از
اشعار، امثال و بایاتی‌هایی كه همگی وصف شایستگی‌ها، برازندگی‌ها و
قهرمانی‌های زنان و دختران این دیار را بیان می‌كنند. فولكلور آذری گاه
دختر را به سیب سرخ تشبیه می‌كند (قئز قئزئل آلما) و گاه او را تكه طلایی
درخشان برمی‌شمارد (قئزدی قئزل پارچاسی / پالچئغا دوشار پارئلدار). هرچند
موقعیت خاص اجتماعی در گذشته داشتن فرزند پسر را برای خانواده‌های متكی به
اقتصاد كشاورزی و دامداری طلب می‌كرد و پدر و مادر فرزند پسر را برای تامین
مالی و حمایت‌های دوران سالمندی خود بیشتر می‌طلبیدند، اما دختر نیز نمك
زندگی تلقی می‌شد و زنان بدون دختر را زنانی بی‌نمك برمی‌شمردند: (قئز سئز
آرواد / دوز سوز آرواد) و در گوش نوعروسان دعای به دنیا آمدن دختركی زیبا
را بعد از هفت پسر زمزمه می‌كردند: 



گلین، گلین قئز گلین
اینجی لری دوز گلین
یئددی اوغلان آناسی
سون بئشیگی قئز گلین
تاریخ
و ادبیات معاصر این خطه از كشورمان نیز پر است از زنان و دخترانی كه از
چشمه‌ی جوشان طبع شاعران جوشیده‌اند و قهرمان شاهكارهای ادبی گشته‌اند یا
اینكه در واقعیت چنان حماسه‌ای خلق كرده‌اند كه به افسانه‌ها و داستان‌های
آذربایجانی پیوسته‌اند و قصه زندگی‌شان ازبر اذهان مردم این دیار گشته است.
“سارای” كه قهرمان بانوی یكی ازمعروفترین شعرهای تركی حكیم ابوالقاسم
نباتی اشتبینی است، در راه عشق و عفت و پیمانش خود را به آرپاچای می‌اندازد
تا برای همیشه نوعروس خان چوپان خودش باقی بماند و در سوز سازهای عاشیقی
غم‌افزاترین ترانه آذری باشد: (آپاردی سئل‌لر سارانی). تاریخ معاصر این خطه
نیز مبهوت بزرگی صدها زن بزرگ در حوادث دوران قجریه، انقلاب مشروطه،
استبداد رضاخانی و دوره پهلوی دوم می‌باشد. خانه مشروطه تبریز در كنار
تمامی بزرگ مردان آزادیخواه، از بانوی مبارز دوره قاجار یعنی ”زینب پاشا”
نیز سخن‌ها دارد. قهرمان دخت آذربایجانی كه چماق در دست به ظلم و جور
می‌تازد و ترانه ”زینب پاشا الده زوپا اوز قویدی بازار اوستونه” را ورد
زبان‌ها می‌كند. ”تئللی زری” هم قهرمان دیگری است كه در روزهای خون و آتش
انقلاب مشروطه در كنار دیگر بزرگمردان آزادیخواه، به‌عنوان سربازی مبارز در
سپاه ستارخان می‌جنگد و سرانجام به شهادت می‌رسد. عاصم كفاش اردبیلی نیز
در یكی از زیباترین مجموعه اشعار تركی آذری وصف دوشیزه‌ای عاشق به نام
”سوری” را می‌كند كه نامردی روزگار او را مجنون زمانه می‌كند و این بار
دخترك عاشق‌پیشه فرهادی و مجنونی در پیش می‌گیرد: (ایش دونوب / لیلی دوشوب
چوللره مجنون سراغیندا / شیرین الده تئشه داغ پارچالئیئر / فرهاد اوتورموش
اتاقیندا) علاوه بر همه اینها منظومه‌ی حیدربابایه سلام استاد شهریار، این
شاهكار ادبیات تركی آذربایجانی، نیز در جای جای ابیات خود از صفا و صمیمیت و
مهربانی دختران و زنان روستا یاد می‌كند و شهریار در اولین بند این شاهكار
ادبی دختران صف‌بسته به تماشای سیلاب‌ها را توصیف می‌كند: حیدر بابا
ایلدریم لار شاخاندا سللر سولار شاقلیدایوب آخاندا قیزلار اونا صف باغلیوب
باخاندا سلام اولسون شوكتوزه، ائلوزه منیم‌ده بیر آدیم گلسین دیلوزه شهریار
در منظومه‌ی حیدربابایه سلام خود از زنان و دخترانی چون عمه جان، خانم
ننه، ستاره عمه، فاطمه خالا، رخشنده، خجه‌ سلطان عمه، رخساره، فضه خانم،
ننه قئز، خانم عمه و … یاد می‌كند و در قسمت‌هایی از این اثر به شرح
آیین‌ها و رسم‌های زنان در ایام مختلف سال می‌پردازد. شهریار هم چنین در
اثر معروف دیگرش، خان ننه، از مادربرگ خود و مهربانی‌های او به زبان ادبی
سخن می‌راند و آغوش گرم وی را بهشتی می‌داند كه رسیدن دوباره بدان را آرزو
می‌كند. این شاعر چیره‌دست ادبیات فارسی و تركی در اشعار مختلفی كه از
سروده از مادر و همسر خویش به نیكی یاد كرده است. اما باید گفت كه شاه
بانوی ادبیات ایران زمین نیز از تبریز و آذربایجان سربرافراشت و پروین
آسمان ادب پارسی گشت. پروین اعتصامی هم در اشعار خود از شخصیت و مقام و
منزلت زن دفاع می‌كند و این گونه نام خویش را جاودانه می‌سازد. پروین اولین
و آخرین شاعر زن آذربایجانی نبود؛ بلكه پیش از او بزرگ‌زنان دیگری نیز
بوده‌اند كه در آسمان ادبیات درخشیده‌اند و بعد از او نیز هم اكنون
انجمن‌های ادبی در شهرهای مختلف این خطه از كشورمان شاهد هنرنمایی دختران و
زنان شاعری است كه در زبان‌های فارسی و تركی اثرهای بی‌بدیلی می‌آفرینند.
واژه مقدس آنا (مادر) نیز در جای جای ادبیات و فولكلور آذری انعكاس یافته
است؛ اما این واژه كم كم به فراموشی سپرده می‌شود و جای خود را به لغت
مامان می‌دهد؛ همان گونه كه واژه باجی” (خواهر) جای خود را به واژه همشیره و
واژه “ننه” جای خود را به واژه بیوك مامان می‌دهد و می‌رود تا از این به
بعد این لغات را در اشعار و داستان‌های قدیمی بیابیم

+یازیلمیش چهارشنبه سی ام شهریور 1390ساعت21:6توسط yakamuz |
اورمو گؤلو

اورمو گؤلو

اورمو گؤلو نه لر گلیب باشینا ؟

قورودورلار نییه بو آز یاشینا ؟

قوربان اولوم او دوزلو گؤز یاشینا

نییه سنین گؤزون یاشین سیلن یوخ ؟

آخی ندن سنی درمان ائدن یوخ ؟

اورمو گؤلوم ندیر سنین گوناهین ؟

یوخدور سنین بیزدن سونرا پناهین

آلمامیسان هئچ بیر اینسانین آهین

سنین سودا کی بیر نفر اؤلن یوخ

آخی ندن سنی درمان ائدن یوخ ؟

بیر زامانلار چیمردیک قوجاغیندا

قویلاناردیق شفالی تورپاغیندا

سوسوز قالیب دیر دیلین ، دوداغیندا

نییه چایلار باغلانیب دیر گلن یوخ ؟

آخی ندن سنی درمان ائدن یوخ ؟

اورمو گؤلوم اولدون بیزه سن آنا

اینصاف دئیل قویاق اوره یین یانا

اولماز ائولاد کی اؤز آناسین دانا

دوزلو دنیز سندن کیمسه کوسن یوخ

آخی ندن سنی درمان ائدن یوخ ؟

آذربایجان قلبی سنده دؤیونور

سن اولماسان یوردوم اؤلو گؤرونور

میللت سنسیز باشقا یئره کؤچونور (کؤچونور=>کوچانده می شوند)

نییه سنین دردینی هئچ بیلن یوخ ؟

ندن آخی سنی درمان ائدن یوخ ؟

دوز یئتدی گون یاتدیم اورمو گؤلونده

آلدیم سندن " دوزلو اوغلان " سؤزونده

اوخویورام سنین آغلار گؤزونده

آذربایجان گلینینی سئون یوخ ؟

آخی ندن منی درمان ائدن یوخ ؟

شاعیر : وحید شکرزاده

+یازیلمیش چهارشنبه شانزدهم شهریور 1390ساعت22:40توسط yakamuz |
اورمو گولو
قورویاق اورموگؤلون آرزولاری یاز ائله یک

بو قیرلمیش قاناتی سئوگیلی شهباز ائله یک

سیندیراق بندی قیراق زنجیری ائل جار اولسون
......
بو یانان باغچه لاری عشوه لی طناز ائله یک

سسله نیراورموگؤلو اؤلکه توتوب گؤرنه فغان

سس وئرک سسلره بو خلقی سرافراز ائله یک

مژده دیر صبح سحر چون ائلین آزادلیقینا

ظفرین بایراقینی اؤلکه ده افراز ائله یک

سو تؤکون یاندی بوگؤل شعله لی دیر قلبی نگؤر

نه گرک اؤلکه میزی دوشمانا دمساز ائله یک

ائل گوجو سئل گوجودور ترپنه چون بحره دؤنر

وطنی شوقا سالاق بیر داها اعجاز ائله یک
+یازیلمیش دوشنبه سی و یکم مرداد 1390ساعت13:1توسط yakamuz |
تورک ها پیش از آریایی ها در ایران...


http://s1.picofile.com/file/6300835010/Zigurat_Jupiter_JafariZadeh_s.jpg




در ایران تمدن های درخشان باستان از روزگاران دور و بدون انقطاع تاریخی تا زمان ورود آریایی ها به ایران بر این سرزمین حکومت می کردند.
هر چند به علت سیاست های شوونیستی رژیم پهلوی و تلاش نویسندگان نژادپرست و پان ایرانیست وجود ماهیت واقعی این تمدن ها مدتی برای مردم ناآشنا بوده و مورخان پان فارسیست سعی در کتمان واقعیات تاریخی داشتند تا بلکه بتوانند آغاز تمدن در ایران را به هزاره نخست میلادی و همزمان با ورود آریایی ها نسبت دهند.
با این حال تلاش های مستمر باستان شناسان، تاریخ شناسان و مورخان ،زبان شناسان و پژوهشگران ایرانی ،اروپایی ،آمریکایی و روسی و.. موجب انتشار حقایقی انکار ناپذیر در این مورد شد.
حقایقی که تاریخ ایران را نه به قرن 7 ق م بلکه به هزاره 4 و 5 و حتی 8 ق م مربوط می سازند.

تورک ها پیش از آریایی ها در ایران:


تصویر : جام زرین حسنلو سولدوز آذربایجان

http://s1.picofile.com/file/7105441505/hesenlu.jpg

دوامی
+یازیلمیش جمعه بیست و یکم مرداد 1390ساعت23:17توسط yakamuz |
Ya Qarabağ, Ya Ölüm (Ozan Arif

Mənim könlüm ağlayar ağlayanla birlikdə,
QARABAĞda qaralar bağlayanla birlikdə.
70 illik yaşını silə bilmir QARABAĞ,
Azadlıq gəldi, lakin gülə bilmir QARABAĞ.
Dünya duysun bu səsi! Bu səs şərqin səsidir,
Peyğəmbərin öydüyü nəcib irqin səsidir,
Bu səs Azərbaycanın, bu səs türkün səsidir.
Bu erməni qəsd etdi canımıza qəsd artıq.
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

QARABAĞda qan var, qan, ağlayır Azərbaycan,
QARABAĞda qanlar bağlayıb Azərbaycan,
Qanlar qarı əritdi, cağlayır Azərbaycan.
Vəhşət bu, dünya, dön bir bizə bax artıq.
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Dünya! Yetər! Göz yumma bu insanlıq suçuna,
Bax gözünü qan tutmuş erməninin bicinə,
"Mənimdir" deyə giribdir torpağımın içinə.
Ya bu işə bir son qoy, ya aradan çıx artıq,
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Azərbaycan bir gözdür, QARABAĞ da bəbəyi.
Yeni Azərbaycanın tam ortası, göbəyi.
Gözüməmi göz dikdi bu erməni köpəyi?!
Bu köpək sənin, dünya, qapımızdan çək artıq.
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Mən onsuz ermənini halından tanıyıram,
1918 ilindən tanıyıram,
Qanıma batırdığı əlindən tanıyıram,
Şərt kəsdik - o əlləri kökündən qıraq artıq.
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Plan bu:
Qarabağa ilk öncə Muxtariyyat deyəcək,
Parlament və səsvermə, vicdansızlıq dönəcək,
Ardından da erməni QARABAĞa qonacaq,
Ondan sonra erməni kök salacaq, sök artıq,
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Bu dünyanı aldadır erməni lobbiləri,
Amerika və Moskva ən böyük abiləri,
Legionerlər yığır Fransa kimiləri,
Ankarada bu qədər olamaz axmaq artıq,
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!


QARABAĞda qapqara bir dastan yazılarkən,
O günahsız insanlar gülləyə basılarkən,
Körpələrin başları daşlarla əzilərkən,
Kimsə mənə deyəməz, dişlərini sıx artıq,
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Gənc, ixtiyar, qadın, qız durmadan qırılmaqda,
Qolları kəsilməkdə, gözləri oyulmaqda,
Dalğa-dalğa səmaya fəryadları yayılmaqda,
Bir şəhidin məzarı bir dənədən çox artıq,
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Hardasan, Əhli İslam?!
De, sən görmürsənmi bu zülmü, bu vəhşəti?!
Bu gün vəhdət günüdür, gerçəkləşdir vəhdəti,
"Allahu Əkbər" deyib tək yumruq ol,
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq.

Müsəlman-Türk hər zaman vəhdətin dəstəkçisi,
Amma indi məzlum türk, çox olar köstekçisi,
Malesef, İran belə erməni dəstəkçisi,
İslami istismara mənim qarnım tox artıq,
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Türkün dostu Allahdır, İslama inanmışdır,
İslamda "Hübbül vətən, minnəl iman" demişdir,
Demədi demə, dünya! Mənə "Cihad" şərt artıq.
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Budur dünya atlası, QARABAĞ-TÜRK bitmişdir,
Vaxt da qərarında bunu təsdiq etmişdir,
Erməni vətənimi rəsmən qəsbə getmişdir,
Kainatın önündə mənim alnım ağ artıq,
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Televizyalar verir, verincə də baxılır,
O mübarək məsçidlər, mədrəsələr yıxılır,
Süfrədə boğazmdan loxmalar keçmir, qalır,
Qardaşlarım ölərkən, mənə həyat yük artıq,
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Danış, dünya, bir duyulsun səsin.
Bir atəşkəs çıxar, hardadır atəşkəsin?!
Bundan sonra o atəş istəyir kəsilməsin,
Atəşkəsi münasib bir yerinə sox artıq.
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

Erməni vampir kimi qanımızı içəcək,
Sonra bir atəşkəslə ağrımızmı keçəcək.
Bu rüzgarı əkənlər fırtınamı biçəcək?!
Ozan Arif deyir ki, yaydan çıxdı ox artıq.
Ya QARABAĞ, Ya Ölüm Başqa Yolu Yox Artıq!!!

+یازیلمیش شنبه هجدهم تیر 1390ساعت23:8توسط yakamuz |
عشق
هر عاشق اولان عشقه گرفتار اولابیلمز

هر خورما ساتان میثم تمار اولابیلمز

مخلوق خداوند اوزونه اولمیان عاشیق

حق عاشقه تك صاحب ایثار اولابیلمز

دونیا مالونا شهرتینه وورقون اولانلار

انفاق ایلهمز طالب دیدار اولابیلمز

ماموره اگر رشوه یماخ اولماسا عادات

مظلوملارین قاننه ظالم سورا بیمزا

میمون تكین هر سوزه تقلید ایلینلر

اندیشه ادیب صاحب افكار اولابلمز

صابر یمه غم هر گونین ئوز قصه سه واردور

مفرق پاراسه گوهر شهوار اولابیلمز
+یازیلمیش پنجشنبه نهم تیر 1390ساعت13:36توسط yakamuz |
آذربایـــجان شعــری

چوخ كئچمیشه م بو داغلاردان
دورنا گوزلی بولاقلاردان
ائشیتمیشه م اوزاقلاردان
ساكت آخان آرازلاری
سینامیشام دوستی یاری

ائل بیلیر كی سن منیم سن
یوردوم یووام مسكنیم سن
دئمه ك دوغما وطنیم سن
آیریلارمی كونول جاندان
آذربایجان، آذربایجان

آذربایجان، آذربایجان


چوخ كئچمیشه م بو داغلاردان
دورنا گوزلی بولاقلاردان
ائشیتمیشه م اوزاقلاردان
ساكت آخان آرازلاری
سینامیشام دوستی یاری

ائل بیلیر كی سن منیم سن
یوردوم یووام مسكنیم سن
دئمه ك دوغما وطنیم سن
آیریلارمی كونول جاندان
آذربایجان، آذربایجان


من بیر اوشاق، سن بیر آنا
اودور كی باغلی یام سانا
هانكی سمته، هانكی یانا
هی اوچسامدا یووام سن سن
ائلیم، گونوم، اوبام سن سن


فقط سندن گن دوشنده
آیریلیق مندن دوشنده
ساچلاریما دن دوشنده
بوغاز آیلار، ایللر منی
قیناماسین ائللر منی


داغلارینین باشی قاردیر
آغ اورپه گین بولوتلاردیر
بویوك بیر كئچمیشین واردیر
بیلینمه ییر یاشین سنین
نه لر چكمیش باشین سنین


دوشدون اوغورسوز دیللره
نحس آیلارا، نحس ایللره
نسللردن نسللره
كئچن بیر شهرتین واردیر
اوغلون قیزین بختیاردیر


هی باخیرام بو دوزلره
آلا گوزلی گوندوزلره
قارا خاللی آغ اوزلره
كونول ایستر شعر یازا
گنجله شیرم یازا یازا


بیر طرفین بحر خزر
یاشیل باش سونالار گزر
خیالیم دولانار، گزر
گاه موغانی، گاه ایلداری
منزل اوزاق، عمریم یاری


سیرا داغلار گن دره لر
اوره ك آچان منظره لر
جیران قاچار، جویور مه لر
نه چوخدور اویلاغین سنین
آرانین، یایلاغین سنین


كئچ بو داغدان بو آراندان
آستارادان لنكراندان
آفریقادان هندوستاندان
قوناق گلیر بیزه قوشلار
ظلم الیندن قورتولموشلار


بو یئرلرده لیمون ساری
اگیر، سالیر بو داقلاری
داغلارینتین دوم آغ قاری
یارانمیشدیر قارلی قیشدان
بیر سنگردیر یارانیشدان


لنكرانین گولی رنگ رنگ
یوردوموزون قیزلاری تك
دمله چایی، توك وئر گورك
آنامین دلبر گلینی
یادلارا آچما الینی


ساری سنبل بیزیم چورك
پامبیغیمیز چیچك- چیچك
هر اوزومدن بیر شیره چك
سحر- سحر آج قارینا
قوت اولسون قوللارینا


مین قازاخدا كوهلن آتا
یالمانینا یاتا- یاتا
آت قان تره باتا- باتا
گوی یایلاقلار بئلینه قالخ
كپه ز داغدان گوی گوله باخ


ای آزاد گون، آزاد انسان
دویونجا ایچ بو بهاردان
بیزیم خاللی خالچالاردان
سر چنار كولگه سینه
آلقیش گونش اولكه سینه


كونلوم گئچیر قارا باغدان
گاه بو داغدان گاه او داغدان
أخشام اوستی قوی اوزاقدان
هاوالانسین خانین سسی
قاراباغین شكسته سی


گوزل وطن ‍ ‍‍‍‍‌معنان درین
بئشیگیسن گوزللرین
عاشق دییه ر، سرین- سرین
سن گونشین قوجاغیسان
شعر، صنعت اوجاقیسان

اولمز كونول ، اولمز اثر
نظامی لر، فضولی لر
الین قلم، سینه ن دفتر
دئه، گلسین هرنه یین واردیر
دئییلن سوز یادگاردیر


بیر دون بیزیم باكی یه باخ
ساحیللری چیراغ- چیراغ
بوروقلارین هایقیراراق
نعره چالیر بوز چوللره
ایشیقلانیر هر داغ دره


نازلادیقجا سرین كولك
ساخللره سینه گرك
بیزیم باكی، بیزیم اوره ك
ایشیقدادیر قوت سوزی
سحرلرین اولكر گوزی


گوزل وطن او گون كی سن
آل بایراقلی بیر سحردن
الهام آلدین، یاراندیم من
گولور توپراغ، گولور انسان
قوجا شرقین قاپو سو سان


نغمه لریم سرین – سرین
عاشقی یم بو گونلرین
آتامیز شانلی رهبرین
گنجلیگی سویله نیر بوردا
حیات وئرمیش بیزیم یوردا


دینله منی، گوزل وطن
بیر سوز گلیر اورگیمدن
خلقیمیزین عشقیله سن
گوله جكسن هر بیر زمان

آذربایجان، آذربایجان
+یازیلمیش پنجشنبه نهم تیر 1390ساعت13:25توسط yakamuz |
روز جانبازیست ای بیچاره آذربایجان/سر تو باشی در میان هر جا که آمد پای جان


ای که دور از دامن مهر تو نالد جان من/چون شکسته بال مرغی درهوای آشیان


تو همایون مهد زرتشتی و فرزندان تو/ پور ایرانند و پاک آیین نژاد آریان


اختلاف لهجه،ملیت نزاید بهر کس/ملتی با یک زبان کمتر به یاد آرد زمان


گر بدین منطق تو را گفتند ایرانی نه ای/صبح را خوانند شام و آسمان را ریسمان


بی کس است ایران،به حرف ناکسان از ره مرو/جان به قربان تو ای جانانه آذربایجان

+یازیلمیش سه شنبه هفدهم خرداد 1390ساعت13:15توسط yakamuz |
دؤلو بولوت
گؤزوم ده غم واریدی باغلادیم کی گؤرمیه‌لر
یاغیش یاغــان دا بیر آز آغلادیم کی گؤرمیه‌لر



آمــــاندی دینمه منه ایندی ایلدیریم چــالارام
دولــو بولوت کیمی بیردن چیغیر-باغیر سالارام



قدیم بو اؤلکه ده غیرت ساتـــان تاپیلمازایدی
تنشگه‌لـرده یـــالان دان یاتــــان تــاپیلمازایدی

                                                                                       استاد خلیل جوادی



دورون آیـــاقه بیـر آز آختــارین اویـان بو یــانی
کوراوغلونون قیر آتی، بابکین قلینجی هانی؟

+یازیلمیش دوشنبه نهم خرداد 1390ساعت22:2توسط yagmur |
خان تورك

خان تورك

ددیلر سانكی منه پان توركم(1)

من ددیم سهو اله دیز خان توركم

الیمین دوشمانینا اوخ سوونگی

الیمین دوستونا من جان توركم

شانلی تاریخیم اولوپ گچمیشده

الیه ن دونیانی حیران توركم

گون به گون شانیم اوجالماقدادی چون

شانلی دورانه گیرن شان توركم

منه جان جان دییه نه جان جان تورك

منه قان قان دییه نه قان توركم

داییم اینسانلیق اولوپ آمالیم

اینسانا سایقیلی اینسان توركم

دده مین اوغلویام ایلكین گوندن

دده می من تانیدان توركم

منه یولسوز دمه سین یولسوزلار

یولوم آیدیندی من اعیان توركم

بیر گون اولدوم سومر بیر گون ماد

من اورارتور ایله مهران توركم(2)

بیر گون ایران دا من اولدوم مدنی

ماننایام قوتییم اشكان توركم(3)

ایسلامین بیر زامان اولدوم قیلیجی(4)

ایسلاما جارچی موسلمان توركم

منه یولسوز دییه نه ذولفقارام

سالارام مولكونه طوفان توركم

سلجوقام غزنویم من صفوی

افشارام درك اله شیروان توركم(5)

پارچا پارچا اولور آذربایجان

سانكی من بوردا سیخیلقان توركم

خوراساندان قوما ، قومدان خلیجه

ایصفاهان شوش طبریستان توركم

لوت كویرینده سوسوز قالسامدا

بیر یاشیل ئولكه ده گیلان توركم

كیرمان اولموشدی منه تورك وطنی(6)

چارماحال ایله خوزیستان توركم

باخ تنگیستانین اوغلانلارینا

باخ خزر ساحیلی توركمان توركم

گیروه(7) كوردیستانا پای اولموشسا

آتمارام قزوینی تهران توركم

ایندی یاد اوغلی منه یاد دمه سین (۴)گوزی گورسین بوتون ایران توركم

تولكی اسلان ایله گیرمز ساواشا

گری دورسون كی من اسلان توركم

بیر قیغیلجیم اونا اود پوسگورسم

دودمانی  گدر آسان توركم

عاقیل اینسان كی دولاشماز توركه

یوخسا من یوردونا وولكان توركم

وطنیم یاد لارا  یورد اولمیاجاق

وطنیم ایچره خورامان توركم

یوردومون توپراقینا گوز تیكنی

ایله ین گونده هراسان توركم

وطنیمدیر وطنیمدیر وطنیم

وطنیم آذربایجان توركم

+یازیلمیش شنبه سی و یکم اردیبهشت 1390ساعت23:16توسط yakamuz |
دیلیمدن تورپاغیمدان واز کئچمه م(آلیشدیر )

 کارا سئودالییم هر ایکی سینه                      دیلیمدن تورپاغیمدان واز کئچمه م

بیر کولاق  وئرسینلر تورکون سئسینه         دیلیمدن تورپاغیمدان واز کئچمه م

                                 دوشمانلاری، هایین لاری، سوکمادیق بیز بو واتانا

بیر ائلام وئرسینلر بوتون جیهانا                دیلیمدن تورپاغیمدان واز کئچمه م

                                 اورمیه م دن تورپاغیمدان واز کئچمه م

                                موسلیمان بیر تورکوم آسیل دیر کانیم

                                           اؤنون سئوداسییلا یانیر هر یانیم

بیری سمبولومدو بیری واتانیم               دیلیمدن تورپاغیمدان واز کئچمه م

                          آذربایجانیمدان  تورپاغیمدان واز کئچمه م

+یازیلمیش سه شنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1390ساعت23:24توسط yakamuz |
تانریم..
تانریم
سیغیناجاق بیر یئریم یوخ سیغیناجاغیم سان سن،
تانریم
كیمسه سیز بیر كیمسه یم،كیمسه م سن سن،
تانریم
اوره ییمه هر كیمسه گیردی،خاراب اولدو اوره ییم،بو اوركده تكجه سن سن
تانریم سئوگیمه هر نه ائتدیم،یئنه منی ترك ائدیب گئتدی،منیم یالنیز سئوگیلیم سن سن،
تانریم
بو نه دؤوران بو نه بیر آن،هر آنیمدا اولان سن سن،
تانریم
گوناه ائتدیم،ثواب ائتدین،من ترك ائتدیم سن چاغیردین،ظولوم ائتدیم،ایشیق وئردین،ساتقین چیخدیم،دوستلوق ائتدین،وفاسیزا،وفا ائتدین،كور بیر قوشا ریزیق وئردین..
اولو تانریم
تانریلیلیقدا تكجه سن سن،بو روحومدا،بو جیسمیمده قالان سن سن،دامارداندا اولان منه یاخین سن سن،
آما یئنه من شیطانلا دوستلوق ائتدیم،یئنه ده سن ترك ائتمدین دوستلوق ائتدین..

+یازیلمیش پنجشنبه پانزدهم اردیبهشت 1390ساعت22:24توسط yakamuz |
آزادلیغی سس له ییرم..
آزادلیغی سس له ییرم..

گونده منیم سسیم له ائو آداملاری دوروب یئنی بیر گون باشلاماغا حاضیرلاشیرلار.منی قوشلار دوكانیندان آلیب ائوه گتیرن اوغلان اؤنجه منیم قفسیمین یانینا گلیب منه دن- سو وئریر و منله اورك سؤزلرین پایلاشیر..من ایسه گئت- گئده اوجادان اوخویورام!
اوغلان ایسه منی آلقیشلاییب منی آلدیغی اوچون چوخ سئوینیر..و بولبولدن ده بوندان آرتیق انتظار اولارمی؟!
آما بیر كیمسه بو اینسانلارین ایچینده یوخمو بوتون قفس ده اوخویان قوشلارین سسینی اینسان دیلینه چئویرسین؟
من قفسده اوخومورام!من آزادلیغی سس له ییرم...منی اؤزگور ائدین دئییرم..من قفسه یارانمامیشم سؤیله ییرم...من بورادا اؤلورم، باغیریرام،من آزاد اولماق ایسته ییرم..
ائشیدن وارمی؟

+یازیلمیش پنجشنبه پانزدهم اردیبهشت 1390ساعت22:19توسط yakamuz |
شاخه های چنار کهنسال
726f53cc-a219-40aa-b936-3be86d569069-444x333.jpg

حماسۀ قیرقیزی ماناس که آوازه و شهرت آن در تمامی عالم پیچیده است، چنین آغاز می شود:

آیا امکان دارد ضرب المثلهایی را که از پدارانمان به یادگار مانده نقل ننمائیم؟

این عبارت را باید وصیتی محسوب کرد که تقریبا از هزار سال پیش برای ما به میراث مانده است. مطالعه حماسۀ ماناس که در گهوارۀ فرهنگی قیرقیز روی داده است، فهم و درک پیامهای جهانی و ملی این حماسه و بیان آشکار موتیف هایی که در این حماسه جای گرفته است، مسئولیتی معنوی برعهدۀ ما می گذارد. ما براین باور هستیم که با رعایت این اصول، هم روح ماناس و هم ارواح چهل قهرمان همراهش شاد خواهد گردید.

مرحوم پروفسور محمد کاپلان بر این اعتقاد بود که حیات و بقای یک تیپ و یا یک شخصیت به حیات اجتماعی بستگی دارد که او را ایده آل می نماید. قهرمانان رمان و حماسه ها که ستون فقرات یک اثر ادبی محسوب می شوند، در نتیجۀ آرزو و آرمانهای یک جامعه متولد می شوند، این آرزو و حسرت با دورانی که جامعه با آن رودرروست، ساختار اجتماعی و سطح تمدن آن در ارتباط مستقیم می باشد.

می توان اینچنین خلاصه کرد که در شرایط تکنولوژیکی و اطلاعاتی قرن بیست و یکم نمی توان انتظار داشت که داستانهای ملا نصرالدین و یا کوراوغلی بوجود آید. همانطور که هیچگاه در تمدن دشت نشینی با قهرمانی از فضا روبرو نمی شویم.

در اینجا باید پرسید، تیپ ماناس که حماسۀ ماناس و کاراکتر اصلی آنرا تشکیل می دهد، محصول کدامین سطح از تمدن است؟ جواب این سوال را می توان از کندوکاو Radloff یکی از محققین روسی سالهای ۱۸۶۲ و ۱۸۶۹ پیرامون آثار ادبی و فولکلور قیرقیز دریافت. قیرقیزهایی که Radloff در آن سالها

۲

امکان تحقیق و بررسی پیرامون آنها را یافت، در جنوب دریاچه های Tekes و Issık در دامنه های کوههایی که از دشت Çu و قشقار ادامه دارد و در غرب رودخانۀ تالاس زندگی می کردند.

این طایفه همانند ترکهای قدیم با پرورش گله های اسب و شکار گوزن امرار معاش می کرد. حماسۀ ماناس که در فرهنگ فرهنگ چادرنشینی خلق گردیده در واقع ادامۀ تیپ Alp یعنی عیار و دلیر می باشد که از حدود هزار سال پیش تا آنزمان رسیده بود.

ماناس بعنوان حماسه ای که در دوران ظهور دین مبین اسلام خلق شده است، ارزیابی می گردد. ولی جامعۀ خالق حماسۀ ماناس نتوانست دین اسلام را با تمامی ابعاد و فلسفه اش هضم نماید. از این نظر حماسۀ ماناس به یک تیپ غازی که برای پیروزی معنوی مبارزه می کند، مطرح نشده و بعنوان نمایندۀ تمدن دشت نشینی همانند تیپ Alp شکل یافته است.

نباید فراموش نمود که حماسۀ ماناس در میان صدها حماسۀ متعلق به ترکها از جایگاهی ویژه و رفیع برخوردار است. این ویژگی برتر قبل از هر چیز با بزرگی آن در ارتباط است. در قیرقیزستان به شعرای مردمی که این حماسه را نقل می کنند، " ماناسچی " کفته می شود. به ماناسچیانی که تمامی بخشهای این حماسه را ازبر کرده و نقل می نمایند، " ماناسچی بزرگ " می گویند.

حماسۀ ماناسی که یوسف مامای یکی از ماناسچیان بزرگ نقل می کند مشتمل بر ۵۰۰ هزار مصرع است. بدین ترتیب حماسۀ ماناس بعنوان طویل ترین و بزرگترین حماسۀ جهان شناخته می شود. لذا خلاصه کردن حماسۀ بزرگ این چنینی غیرممکن است.

در اینجا ما فقط می توانیم برای شما عزیزان رئوس مطالب را بیان کنیم. مانند تمامی حماسه ها، حماسۀ ماناس نیز با ارائۀ اطلاعاتی پیرامون نژاد و اصالت قهرمان این حماسه آغاز می گردد. در بعضی از گویشهای این حماسه، اصالت قهرمان ماناس از اوغوز خاقان ذکر می گردد. تولد ماناس، دوران کودکی، مبارزات و اتحاد خلق قیرقیز رئوس اصلی این حماسۀ بزرگ را تشکیل می دهند. لشگرکشی به چین،

۳

اتفاقاتی که برای Semetey پسر ماناس و Syetek نوۀ او روی می دهد نیز یکی از ستونهای اصلی این حماسه است.

دوامی
+یازیلمیش جمعه دوم اردیبهشت 1390ساعت13:1توسط yakamuz |
نمادهای تاریخی
3972a2fe-20c3-4645-8187-607e26a43cfb-444x333.jpg

سرزمین آناطولی از هزارۀ هشتم قبل از میلاد، آغوش خود را برروی تمدنهای بزرگ گشوده است. این تمدنها بدنبال یکدیگر و در عین حال با تغذیه از همدیگر توسعه یافته و بالاخره ترکها با جهش رنسانس گونه ایی در عالم اسلام، تمدنی بنام دولت سلجوقیان را در آناطولی پایه گذاری کردند. این دریافت و جهان بینی رنسانس گونۀ ترکهای سلجوقی بعدها با تمدن انساندوستانۀ عثمانیان تداوم یافت. عثمانیان وارثان این تمدن، فرهنگ و هنر پدرانشان را توسعه داده و آنرا به پیش بردند. بعبارت دیگر آنها تمدن عثمانی را تاج سر تاریخ هنر جهان قرار دادند.

عثمانیان علی الخصوص در زمینۀ معماری با الهام از هنر بیزانس، گامهای برگی برداشته و یکی از منحصربفردترین نمونه های معماری جهان را پایه ریزی کردند. هنر معماری ترک در دوران سلجوقیان از شکل اسکان پراکنده، بصورت اماکن اسکان جمعی درآمد. معماری ترک در عرض سیصد سال حکمرانی سلجوقیان، از مدرسۀ سلجوق قونیه گرفته تا آثار منارۀ باریک و کاراتای و مساجد شهزاده و سلیمیه زیر سقف یک گنبد متمرکز شده و وارد یک دورۀ گذرا گشت. بعنوان مثال اتاقهای کوچک و پراکندۀ آثار معماری کاراتای، منارۀ باریک و مسجد سبز رنگ بورسا توسط دو دیوار از یکدیگر تفکیک می شدند. در یکی از مراحل این دیوارها همانند مسجد آتیک علی پاشای استانبول از میان برداشته شده و با تشکل یک سالن بزرگ، دو گنبد به یک و نیم گنبد تغییر صورت داد. وقتی معمار سینان وارد عرصۀ معماری گردید، هنر ساخت و ساز ترک را در راستای این تحول تقویت کرده و تحول مذکور را به آخرین مرحلۀ رشد خود رساند. بعنوان مثال مسجد بایزید استانبول، نصف گنبد در جبهۀ شمالی و نصف گنبد در جبهۀ جنوبی دارد.

درحالیکه معمار سینان بهنگام ساخت مسجد شاهزاده، چهار نیم گنبد مجزا در چهارگوشۀ مسجد ساخت، وقتی به آثار معمارانی که بعد از معمار سینان پا به عرصۀ ظهور گذاشتند بنگریم، خواهیم دید که آنها مسجد شاهزاده را بعنوان مهمترین اثر او یافته اند. زیرا مساجد سلطان احمد، مسجد جدید و مسجد فاتح هرکدام از نظر نقشه و تیپ بعنوان تکرار مسجد شاهزاده محسوب می گردند. بدین ترتیب می توان دریافت اثر دوران شاگردی معمار سینان، اثر کلاسیک معماری ترک بحساب می آید.

مساجد سلیمانیه و سلیمیه یعنی آثار دوران پختگی معمار سینان، آنقدر ظریف ساخته شده اند که اقتباس از آنها بسیار مشکل است و بدین ترتیب هیچ معماری جسارت تقلید از آن را بدل راه نداده است.

سینان با ساختن مسجد سلیمیه هماهنگ ترین و موفق ترین نمونۀ معماری مرکزگرا را به نمایش گذاشته است. او در مسجد سلیمیه تعداد جبهه های بیرونی بنا را از چهار به هشت افزایش داد. بدین ترتیب این بناها از چهرۀ چهارگوش درآمده و از هر طرف مثل یک فرم عابده گونۀ بی نظیر دیده می شوند. چهار منارۀ این مسجد هماهنگی بین بخشهای مختلف بنا را تامین می نماید. انها با گنبدهای کوچک و محور مایلی که از بالا به پائین گشادتر می شوند، انگار که سربفلک دارند. از این نظر احتشام و هماهنگی بی مانند نمای داخلی و خارجی سلیمیه با مناره های زیبائی که سر بفلک کشیده اند، یکی از آثار زیبای هنر معماری ترک را مطرح ساخته و در عین حال یکی از شاهکارهای معماری جهان بشمار می آیند.

دوامی
+یازیلمیش جمعه دوم اردیبهشت 1390ساعت12:52توسط yakamuz |
افسانه ها و داستان های تورك

تورك ماسال لاری و دستانلاری

http://s1.picofile.com/file/6309023138/minimanas1.jpg


فارسجا:

 " ماناس "  کتابی است بسیار بزرگ  . به گونه ای که شمار نوسیندگان و ناشران آن به دهها هزار تن می رسد . قرن های متمادی بود که ماناس کماکان به صورت کتابی کامل در نیامده بود و هیچ کسی نمی توانست آنرا کاملا بخواند . اینکه در دهه 80 قرن گذشته شخصی سالخورده تورك قیرقیزی به نام "جوسوپو مامایی" با بیش از 3 سال زحمت و مشقت و با اتکا به نیروی محافظه فوق العاده قوی توانست بیش از 115هزار بیت از حماسه ماناس را بخواند .

در سال 1995میلادی حماسه ماناس به زبان تورك قیرقیزی به چاپ رسید . در حقیقت ماناس مروارید درخشانی از گنجینه ادبی ملت ترك است که داستان های جنگ هشت نسل از خانواده ماناس را که بمنظور وحدت اقوام پراکنده و همبستگی ملل دیگر و مقابله با تجاوزخارجی صورت گرفته ، توصیف کرده است . ماناس محصول قرن های 10 تا 13میلاد است . این رزمنامه 18جلد و بیش از 2 میلیون و 400هزار واژه دارد ، این حماسنامه نه تنها حاوی اشعار رزمی است بلکه دایره المعارفی برای پژوهش و تحقیقات تاریخی ، جغرافیایی ،مذهبی ،اقتصادی و اجتماعی و زبان تورك قیرقیزی محسوب می شود .

امروزه در سرزمین پهناور غربی سین جیانگ در هر نقطه صدای سرود " ماناس" به گوش می رسد . در کشورهای خارجی مانند روسیه و قرقیزستان و ازبکستان تاریخ پژوهش و تحقیق درباره ماناس بسیار طولانی است و بسیاری از تاریخدانان جهان در خصوص این حماسه دست به تحقیقاتی زده اند . طولی نکشید که قطعات ماناس به زبان های چینی، انگلیسی ، روسی،فرانسوی ، آلمانی و ژاپنی و غیره ترجمه شد . لکن اکنون چاپ ونشر ماناس بطور کامل هم به زبان تورك قیرقیزی با همت آقای جوسوپو در محافل حماسه شناسان جهان ایجاد کرده است .

آنچه شایان است ذکر شود اینکه این رزمنامه برای پژوهش تاریخ تورك قیرقیز  و تاریخ مبادله ملل آسیای میانه نقش مهمی ایفا خواهد کرد و همین امر باعث می شود تا نقش مهم آن بیش از پیش برای جهان و جهانیان آشکار گردد.

"جوسوپو "امسال 87سال دارد ، وی در دهکده ای کوچک در شهرستان" آهاچی" منطقه خودمختار سین جیانگ به دنیا آمد . از دوران کودکی جوسوپو تحت تاثیر فرهنگ مردمی و باستانی ملت خود (تورك) قرار گرفت . جوسوپو از هشت سالگی خواندن "ماناس" به زبان تورك قیرقیزی را آموخت . تا اینکه در 17سالگی توانست بسیاری از قطعات ماناس را بطور متوالی بخواند. لیکن ملت تورك قیرقیز  چین برطبق فرمان نیاکان متعقد است که ماناس کتابی مقدس است و هیچ کسی تا قبل از 40 سالی نمی تواند آشکارا و در هر محلی این شعار حماسی را بخواند .

در غیر این صورت بلایا و حوادث ناگواری روبرو خواهد شد . جوسوپو آرام و به سرعت و با رنج و مشقت فراوان به کار خود ادامه داد و انتظار داشت که بتواند بزودی برای هم ولایتی های خود ماناس را قرائت کند . روزی که جوسوپو سالها در انتظار آن بود فرا رسید ، سال 1958میلاد جوسوپو 40ساله بود و توانست برای اولین بار عینا اشعار ماناس را برای مردم بخواند . مردم تورك قیرقیز از نقاط مختلف برای شنیدن سرود جوسوپو سوار بر اسب به گرد یکدیگر جمع شدند. چه آنکه جوسوپو با قلبی مملو از احساسات این سرود را می خواند و مردم همگی اعتقاد داشتند که شنیدن سرود جوسوپو از بهترین لذتهای هنری است . جوسوپو آنقدر با مهارت ماناس را می سرود که توجه محافل حماسی و حماسه شناسان چین را به خود جلب کرد. اما آنچه شایسته در ذکر است اینکه در چند قرن اخیر ،ناشران ماناس از کشورهایی مانند چین ؛ قزاقستان ، قرقیزستان ، ترکیه ،هند و غیره تمایل داشتند ماناس را بطور کتابی کامل در آورند . اما این آرزو تا مدتهای طولانی محقق نشد .

جوسوپو از بهار تا پاییز ، از زمستان تا تابستان ماناس را خوانده و خواند. به گونه ای که گاهی اوقات برای سرودن فصول حماسی شبانه روز می خواند و آنان که مسئول نت برداری بودند ، شیفت به شیفت کار خود را ادامه می دادند . تا اینکه سرانجام جوسوپو بطور متوالی و با تلاش بیش از 1300روز و تا مارس سال 1983میلادی توانست تمامی ماناس را بخواند . بد نیست بدانید که کتاب حماسی ماناس 14برابر حماسه "هومر" و مشتمل بر واژه های بسیاری است . به همین سبب کار منظم و بررسی واژه های کتاب حماسی ماناس خیلی پیچیده و مشکل بود. تا اینکه در اواخر سال 1995 میلادی اشعار حماسی ماناس به زبان تورك قیرقیزی  در 8قسمت و 18جلد چاپ و نشر شد .

آری دست آورد جوسوپو توجه محافل حماسی و حماسه شناسان جهان را جلب کردو سال 1995 در جشنواره بزرگداشت هزارمین سالگشت ظهور ماناس در قرقیزستان مورد احترام و ستایش قرار گرفت و در سال 1997 قرقیزستان عنوان "هنرپیشه خلق" یعنی بالاترین عنوان افتخاری این جمهوری را به جوسوپو اعطا کرد .

اکنون جوسوپو ریییس افتخاری فدراسیون ادب و هنر منطقه خودمختار ایغور سین جیانگ و محقق عالی انجمن پژوهش ماناس چین است ، او اظهار امیدواری می کند که روزی فرا رسید که فیلم ها یا سریالهایی از روی حماسه ماناس تهیه شود تا مردم بیشتر با فرهنگ ملت تورك قیرقیز آشنا شوند . در چهل و نهمین جلسه مجمع عمومى سازمان ملل متحد، سال 1995.م. بنام سال «ماناس» نامگذارى شد. در این سال جشن با شكوهى با مساعدت یونسكو برگزار گردید.

http://s1.picofile.com/file/6309022132/acd9c42169f7fc63adf22650d3559b05_1290539800.jpg

 

+یازیلمیش دوشنبه هشتم فروردین 1390ساعت22:53توسط yakamuz |
Ana Dili

http://s1.picofile.com/file/6465611666/ana_dili.jpg
 
Alışdır hamı oxusun
+یازیلمیش دوشنبه هشتم فروردین 1390ساعت22:48توسط yakamuz |
عید نوروز در جهان ترک
17bad743-387d-467b-9299-e39a27a44e14-444x333.jpg
عید نوروز در جهان ترک

 

 

 

 

 

 

 

در این قسمت از سلسله مقاله های پل از یکی از اعیاد مهم ترکها، یعنی عید نوروز، مفهوم، اهمیت و نحوه گرامیداشت آن سخن خواهیم گفت.

 

در راس ارزشهای مشترک ترکهای مختلف جهان، عادات ، سنن و رسومشان قرار دارد. این عناصر برای ما خوش بینی، دوستی، اتحاد و انسجام را بهمراه می آورد. گاهی این ارزشها در مقابل فرهنگهای خارجی وظیفه مکانیسم دفاعی را انجام می دهند. در این راستا، عید نوروز مفاهیم و وظایف مختلفی را بر عهده می گیرد. نوروز بعنوان یکی از قریمیترین اعیاد جهان در میان ترکها تحت عناوینی همانند خروج گؤک تورکها از ارگنه کن، سرآغاز سال جدید شمسی، زمان تساوی روز و شب، تولد بره ها، شکوفایی گل یخ، مژده آمدن بهار، فرارسیدن فصل گرم، شادابی طبیعت، سرسبزی و روز نو تلقی می شود.

 

عید نوروز بعنوان فرا رسیدن سال جدید، آمدن بهار و رستاخیز طبیعت برای هر ملتی در قالبی خاص و ویژگیهای منحصر بفرد شکل می گیرد. این موضوع برای ترکها نیز همینطور می باشد. شکل گرامی داشتن عید نوروز برای طوایف مختلف ترک نیز متفاوت و متغیر است. حال بیایید به اشکال مختلف گرامیداشت عید نوروز در جهان ترک نظری اجمالی داشته باشیم.

 

در مناطق مختلف جهان، عید نوروز با برنامه های مختلفی جشن گرفته می شود.

 

دوامی
+یازیلمیش یکشنبه بیست و دوم اسفند 1389ساعت22:1توسط yakamuz |
Azərbaycan başın sağ olsun

آذربایجان باشین ساغ اولسون

 

آذربایجان!، اورک اود توتوب یانیر 

بسله دییین کؤرپه لر سنی دانیر

 

تبریزین، زینب پاشانی اونودوب           

فارس قیزین غیرتلی ، شرفلی سانیر

 

سولدوزلو اوغلون اؤز یوردون بیراخیب    

تئهران داشین سینهسینه چالیر

 

قاراباغ خالقیمین یادیندان چیخیب      

تورکلر گؤزو اهوازلی لارا دامیر

 

بولودلار اورمو گولون گوره ، گوره    

کوچوب گئدیب دشمن یوردونا یاغیر

 

سارای دئیر هر بیر یئرین جنت دی      

ساتقین لارین سندن یاخشی بیر یئر تانیر؟

Azərbaycan başın sağ olsun

Azərbaycan!,ürək od tutub yanır

Bəslədiyin körpələr səni danır

Təbrizin zeynəb paşanı unudub

Fars qızın qeyrətli , şərəfli sanır

Sulduzlu oğlun öz yurdun bıraxıb

Tehran daşını sinəsinə çalır

Qarabağ xalqımın yadından çıxıb

Türklər gözü əhvazlıya damır

Buludlar urmu gölün görə , görə

Köçüb gedib düşmən yurduna yağır

Saray deyər hər bir yerın cənnətdi

Satqınların səndən yaxşı bir yer tanır??????

 

+یازیلمیش یکشنبه بیست و دوم اسفند 1389ساعت21:56توسط yakamuz |
به دومین سالمرگ دده كاتیب نزدیك می شویم

دده کاتب گؤروم روحون شاد اولسون

اویودلرین ائل ایچینده یاد اولسون
 
شیرین سؤزون آغیزلاردا داد اولسون
 
دونیا بویو اونودولماز آدین وار
 
وحدت عالم ایله اتّحادین وار


دوم اسفند سال مرگ شاعر با غیرت و وطن پرست آزربایجان دده كاتیب  همزمان  است با روز جهانی زبان مادری و سال روز سقوط اورمیه بدست ارامنه و جیلوهای وان در حدود صد سال پیش و در گیرودار جنگ عالمگیر اول كه به قتل عام حدود سیصد هزار آزربایجانی در شهر ها و روستا های دیلمقان ، سلماس ، كهنه شهر ، اورمو ، سولدوز ، سویوق بولاق ، قوشاچای و خوی انجامید . سال گذشته مراسم بزرگ داشت این شاعر توركی گوی اورموی در فضای سنگین امنیتی اما با حضور بی سابقه آزربایجانی ها برگزار شد. در مراسم فوق از حضور مهمانان شمال آزربایجان و توركیه ممانعت به عمل آمده بود. در آستانه دومین سال خاموشی این شاعر بزرگ علی رغم پی گیری نمایندگان اورمیه در مجلس مسئولین به وعده های خود برای ساخت بنای یادبود وی عمل نكرده اند.

دده کاتیب شاعر بزرگ شناخته شده  آذربایجان می باشد  که به سال 1304 در قصبه فرهنگ دوست قولونجی در 45 کیلومتری اورمیه چشم به جهان گشود . ابتدا تخلص "کاتیب "را برگزیده بود اما لقب" دده " نیز در جلسه های شعر و ادب در شهر قونیه تورکیه ، توسط بزرگان و ادیبان آن دیار داده شد و تخلص کاتیب به دده کاتیب تغیییر یافت . جایگاه بخصوص شعر های ایشان در بین آشیقهای غرب آذربایجان باعث شد که بعنوان پدر آشیقها آذربایجان معرفی گردد . تاکنون چهار کتاب به نامهای " عشق و عرفان(در قونیه ترکیه چاپ شده است ) اینجی لی صدف ، اورمو گؤلو و گونوموز آیدین " به چاپ رسیده است و این کتابها تنها جزئی از اشعار بیش از 35000 بیت این بزرگوار می باشد. ایشان در دوم اسفند 1387- سن 84 سالگی -و مصادف با روز جهانی زبان مادری دار فانی را وداع گفته و در زادگاه خود قولنجی ( قولونجو ) به خاک سپرده شدند.  


+یازیلمیش چهارشنبه بیست و هفتم بهمن 1389ساعت21:32توسط yakamuz |
باغ عدن(بهشت پنهان)

آذربایجان، این سرزمین پرگهر، عظیم ترین گنجینه تاریخ و تمدن بشری را در خود دارد. چنانچه

 بسیاری از محققان و مورخان، تاریخ آغاز تمدن بشری را در این منطقه می دانند و با دلایل

محكم و مستدل علمی، عقیده دارند كه نخستین نشانه های زندگی اجتماعی در این منطقه

یافت شده است. البته چندان دور از واقعیت هم نیست كه مدنیت و مظاهر آن از آذربایجان آغاز

شده باشد چرا كه فقط یك نمونه از تاریخ این سرزمین در تپه های باستانی اش كافیست تا

ثابت كند كه آذربایجان پایه گذار فرهنگ قومی در جهان است


این گزارش، نه بر تپه های باستانی نظر دارد و نه بر نخستین آثار ساخت بشر، بلكه بسیار

دیرتر و دیرینه تر از آن، تاریخ تمدن بشر را در آذربایجان به تصویر می كشد و برخلاف عقیده

برخی كه معتقدند محل زندگی آدم سرزمین هند یا آفریقا است، محل هبوط آدم را آذربایجان

نامیده است


پروفسور دیوید رول، باستان شناس معروف، معتقد است، آدم و حوا برای نخستین بار در

آذربایجان فرود آمده اند، جایی به نام «بهشت عدن» در قلب آذربایجان یعنی تبریز.

منظور از باغ عدن(بهشت پنهان) چیست؟

باغ عدن به ناحیه ای گفته می شود كه آدم و حوا از بهشت به آنجا هبوط كرده اند.یعنی ناحیه

خاستگاه تمدن و تاریخ یعنی محل زندگی اولین انسان متفكر و متمدن یعنی ناحیه ای كه تاریخ

انسان از آنجا شروع می شود

چطور می توان این ناحیه را پیدا كرد؟

در كتاب های آسمانی نشانه هایی از  این ناحیه آمده است .یكی از كتاب های آسمانی كه

نشانه های زیادی در این موضوع داده است كتاب تورات است.دانشمندان زیادی كوشیده اند تا

 از روی این نشانه ها این ناحیه از كره زمین را پیدا كنند

آیا نشانه هایی كه برای باغ عدن بیان شده از نظر علمی صحیح اند؟

دوامی
+یازیلمیش چهارشنبه بیست و هفتم بهمن 1389ساعت14:0توسط yakamuz |
 

زینب معروف به « بی بی پاشا»، « زینب باجی»، « ده باشی زینب»، «زینب پاشا» در یکی از محلات قدیم تبریز- عمو زین الدین، در یک خانواده روستائی به دنیا آمده است. پدرش شیخ سلیمان، دهقان بی چیزی بوده که مانند دیگر روستائیان بسختی روزگار می گذرانیده. از زندگی زینب پیش از واقعه رژی، بیش از این اطلاعاتی در دست نیست. همانطور که از زندگی افسانه آمیز دیگر عیاران بنام این عصر، حلاج اوغلی، حاج اللهیار، چیز زیادی نمی دانیم. آنچه که مسلم است زینب در رنج و محنت بزرگ شده و سالها به علل شوربختی خود و مردم زجر کشیده اش فکر کرده و از تجارب غنی قرنها مبارزه مردمش، ساده و بیواسطه، مانند بابک،  کوراوغلی، قاچاق نبی و ... درس آموخته است.

گفتیم که شهرت زینب از زمانی آغاز می شود که ناصرالدین شاه امتیاز خرید و فروش توتون و تنباکو را در سراسر ایران به یک شرکت انگلیسی واگذار می کند. « انگلیسیان به ایران آمده، مانند دولتی که ایران را فتح کرده باشند به تمام بلاد ماُمور می فرستند.(1) امتیاز رژی کاسه صبر مردم را لبریز می کند. تبریز نخستین شهری است که عکس العمل تندی نشلن می دهد و پرچم مخالفت را بلند می کند. بازا این شهر به علامت اعتراض بسته می شود و متجاوز از بیست هزار نفر مسلح می شوند.»(2) و به شاه تلگراف می کنند که به هیچ  وجه زیر بار این قرارداد نخواهند رفت. پس از چند روزی که از بسته شدن بازار می گذرد، ماُموران دولتی بزور ارعاب و تهدید و وعده و وعید بازاریان را مجبور به باز کردن بازار می کنند لکن چند ساعتی از باز شدن بازار نگذشته بود که « دسته ای از زنان مسلح با چادر نمازی که گوشه های آن را به کمر بسته بودند، در بازار ظاهر می شوند و دست به اسلحه می برند و بازار را مجبوراَ می بندند.»(3)  و سپس بسرعت در کوچه پس کوچه ها از نظرها پنهان می شوند. رهبری این زنان را زینب به عهده داشت. ماُمورین دولتی بارها سعی در باز کردن بازار می کنند ولی گروه زینب هربار با اسلحه گرم و سنگ و چماق به بازار می ریزند و رشته های دولتیان را پنبه می کنند.

میرزا فرخ یکی از شعرای معاصر زینب که خود شاهد مبارزات زینب و یاران او بوده، در این باره شعری دارد که آن روزها ورد زبان مردم تبریز بوده است:

حکم ایله دی زینب پاشا

جمله اناث و فراشا

سیز بازاری باسون داشا

دگنگی یاغلیون گلیم

پاتاوامی یاغلیوم گلیم

دوامی
+یازیلمیش جمعه بیست و دوم بهمن 1389ساعت14:8توسط yakamuz |
قالخ ایاغا گوستر ینه قدرتینی اذربایجان

قالخ ایاغا گؤستر یئنه قدرتینی اذربایجان

القیشلاسین قوجا تاریخ غئرتینی اذربایجان

ال بیر اولوب ایگیدلرین باغیرمالی بسدیر تالان

سؤز بیر اولوب ایدینلارین سویله ملی یئتر یالان

وارلیغینی یوخ سایانلار اهانتی ائدیر عیان

چیرما قولون ساخلا اؤزون حورمتینی اذربایجان

قالخ ایاغا گؤستر یئنه قدرتینی اذربایجان

سن اؤزگه دن اوموب كوسمه سن سن اولسان سنه یئتر

اوغلانلارین قوخماز ستار هر بیر قیزین قوچاق هجر

حق سنله دیر حقین گوجو ظالیملری كسر بیچر

حق یولوندا حقه تاپشیر ملتینی اذربایجان

قالخ ایاغا گؤستر یئنه قدرتینی اذربایجان

ساتقین یوباز قولوقچولار وارلیغینی سایا سالماز

ائولادینی انسان بیلمز بیلسه دیلین باغلی قالماز

گوندن گونه یاد الینده جنت یوردون تالان اولماز

قیر زنجیری ازاد ائله تربتینی اذربایجان

 قالخ ایاغا گؤستر یئنه قدرتینی اذربایجان

سن دؤزدوكجه دیلی اوزون یاد اوزله نیر لاپ قودورور

گؤز اؤنونده حقلرینی بیر بیر دانیر قارشی دورور

دوز سؤزونو بوغازیندا بوغور حقی ترسه یورور

گیر میدانا گئری قایتار عزتینی اذربایجان

قالخ ایاغا گؤستر یئنه قدرتینی اذربایجان

اؤز دردینین چاره سین قیل اؤز غمینین دردینه یان

بسدیر اؤزگه اوجاغیندا یانیب كول اولدوغون اویان

اپارتایدین ییخ زندانین ازاد اءللر وئرسین فرمان

دینله ده ده قورقودونو صحبتینی اذبایجان

قالخ ایاغا گؤستر یئنه قدرتینی اذربایجان

دیلی باغلی قولو باغلی تورک ائلیمین اوجاغیسان

گله جه گین دوغرو یولو ایدینلیغین چراغیسان

بابکلرین دویوشدویو قورتولوشون بایراغیسان

اوزون قورو میلتینی دولتینی اذربایجان

قالخ ایاغا گؤستر یئنه قدرتینی اذربایجان


سو"دئییبدیر منه اولده،انام اب کی،یوخ

                                                  "یوخو"اویرتدی اوشاقلیقدامنه،خواب کی،یوخ

ایلک دفعه کی،"چورک"وئردی منه نان دئمه دی

                                                    ازلیندن منه "دوزدانه"، نمکدان  دئمه دی

انام ،اختر دئمه یبدیرمنه،"اولدوز "دئییب او

                                                 سو دوناندا،دئمه ییب یخدی بالا،"بوز"دئییب او

"قار" دئییب ،برف دئمه ییب،دست دئمه ییب"ال"دئییب او

                                                منه هئچواخت بیا سویله مه ییب،"گل"دئییب او

یاخشی خاطیرلاییرام،یاز گونو اخشام چاغی لار

                                                 باغچانین گون باتانیندا کی،ایلیق گون یاییلار

گل:-دئیه ردی،-داراییم باشیوی ای نازلی بالام!

                                                گلمه سن گر،باجیوین استاجا زولفون دارارام

او دئمه زدی کی ،-بیا شانه زنم بر سر تو

                                                    گر نیایی بزنم شانه سر خواهر تو

بلی،داش یاغسادا گویدن،سن او سان من ده بویام

                                                   وار سنین باشقا انان،واردی منیم باشقا انام

اوزومه مخصوص اولان باشقا ائلیم واردی منیم

                                                ائلیمه مخصوص اولان باشقا دیلیم واردی منیم

ایسته سن قارداش اولاق،بیر یاشایاق،بیرلیک ائدک

                                                وئریبن قول-قولا،بوندان سورا بیر یولدا گئدک

اولا،اوزگه کولک لرله گرک اخمایاسان 

                                               ثانیا،وارلیغیما،خالقیما خور باخمایاسان

یوخسا گر زور دئیه سن ملتیمی خوار ائده سن

                                         گون گلر،صفحه چونر،مجبور اولارسان گئده سن

+یازیلمیش چهارشنبه بیستم بهمن 1389ساعت21:20توسط yakamuz |
شعری زیبا از شهریار
تو ای بیمار نادانی چه هذیان و هدر گفتی

به رشتی کله ماهی خور به طوسی کله خر گفتی

قمی را بد شمردی اصفهانی را بتر گفتی

جوانمردان آذربایجان را ترک خر گفتی

تو را آتش زدند و خود بر آن آتش زدی دامن

الا تهرانیا انصاف میکن خر تویی یا من

تو اهل پایتختی باید اهل معرفت باشی

به فکر آبرو و افتخار مملکت باشی

چرا بیچاره مشدی و بی تربیت باشی

به نقص من چه خندی خود سراپا منقصت باشی

مرا این بس که میدانم تمیز دوست از دشمن

الا تهرانیا انصاف میکن خر تویی یا من

گمان کردم که با من همدل و همدین و همدردی

به مردی با تو پیوستم ندانستم که نامردی

چه گویم بر سرم با ناجوانمردی چه آوردی

اگر میخواستی عیب زبان هم رفع میکردی

ولی ما را ندانستی به خود هم کیش و هم میهن

الا تهرانیا انصاف میکن خر تویی یا من

به شهریور مه پارین که طیارات با تعجیل

فرو میریخت چون طیر ابابیلم به سر سجیل

چه گویم ای همه ساز تو بی قانون و هردمبیل

تو را یک شب نشد ساز و نوا در رادیو تعطیل

ترا تنبور و تنبک بر فلک میشد مرا شیون

الا تهرانیا انصاف میکن خر تویی یا من

بدستم تا سلاحی بود راه دشمنان بستم

عدو را تا که ننشاندم به جای از پای ننشستم

به کام دشمنان آخر گرفتی تیغ از دستم

چنان پیوند بگسستی که پیوستن نیارستم

کنون تنها علی مانده است و حوضش چشم ما روشن!

الا تهرانیا انصاف میکن خر تویی یا من

چو استاد دغل سنگ محک بر سکه ما زد

ترا تنها پذیرفت و مرا از امتحان وا زد

سپس در چشم تو تهران به جای مملکت جا زد

چو تهران نیز تنها دید با جمعی به تنها زد

تو این درس خیانت را روان بودی و من کودن

الا تهرانیا انصاف میکن خر تویی یا من

چو خواهد دشمنی بنیاد قومی را براندازد

نخست آن جمع را از هم پریشان و جدا سازد

چو تنها کرد هریک را به تنهایی بدو تازد

چنان اندازدش از پا که دیگر سر نیفرازد

تو بودی آنکه دشمن را ندانستی فریب و فن

الا تهرانیا انصاف میکن خر تویی یا من

چرا با دوستدارانت عناد و کین و لج باشد

چرا بیچاره آذربایجان عضو فلج باشد

مگر پنداشتی ایران ز تهران تا کرج باشد

هنوز از ماست ایران را اگر روزی فرج باشد

تو گل را خار میبینی و گلشن را همه گلخن

الا تهرانیا انصاف میکن خر تویی یا من

تو را تا ترک آذربایجان بود و خراسان بود

کجا بارت بدین سنگینی و کارت بدینسان بود

چه شد کرد و لر و یاغی کزو هر مشکل آسان بود

کجا شد ایل قشقایی کزو دشمن هراسان بود

کنون ای پهلوان پنبه چونی نه تیر ماند و نی جوشن

الا تهرانیا انصاف میکن خر تویی یا من

کنون گندم نه از سمنان فراز آید نه از زنجان

نه ماهی و برنج از رشت و نی چایی ز لاهیجان

از این قحط و غلا مشکل توانی وارهاندن جان

مگر در قصه ها خوانی حدیث زیره و کرمان

دگر انبانه از گندم تهی شد دیزی از بنشن

الا تهرانیا انصاف میکن خر تویی یا من

 

+یازیلمیش شنبه شانزدهم بهمن 1389ساعت11:29توسط yagmur |
ترکها در تاریخ جهان

"فارابی جوهری" که در منابع غرب و جهان غرب از او با اسم :

"Ebu Nasır İsmail bin Humadül Cevheri" نام برده شده، یک ترک خراسانی بوده است. چنانکه از نام این دانشمند هم پیداست، زادگاه " فارابی جوهری " در شهر فاراب خراسان و همشهری فارابی بوده است.

تاریخ تولد "فارابی جوهری" به قرن دهم می رسد. یعنی قرنی که ترکها بتدریج دین مبین اسلام را قبول می کردند. در آن قرن در خراسان یک تمدن ترک بسیار پیشرفته وجود داشت. جوهری اولین آموزش خود را از دائیش ابراهیم فارابی گرفته و سپس نیز در مدارس مختلف فاراب در بسیاری از رشته های علمی وقت تحصیل کرد.

جوهری با مرور زمان، دست اندر کار علم الهیات، ادبیات و بویژه علم زبان شناسی گردید. او ابتدا به ایران رفته در آنجا با علما و متفکرین نام آوری آشنا شد. جوهری سپس رخت سفر به عراق بسته و از اندوخته های متفکرین بزرگ در بغداد بهره جست.

جوهری پس از بغداد به دمشق رفته و پس از گشت و گذار در مراکز فرهنگی جهان اسلام و انجام مباحثات دینی و فلسفی دست اندر کار جمع آوری کلمات عربی مورد استفاده از سوی قبایل عرب در صحرای عربستان گردید. او در عین حال به هنر خطاطی نیز علاقه و توجه زیادی داشت بطوریکه در زمره بزرگترین خطاطان عصر خود قرار گرفت.

دوامی
+یازیلمیش دوشنبه یازدهم بهمن 1389ساعت23:30توسط yakamuz |
 


آنا گولدور٬ بیر گون سولار Ana güldür, bir gün solar
آنا دیلى شیرین اولار Ana dili şirin olar

بیزیم توركو شیرین دیلدیر Bizim Türkü şirin dildir
خوش صدالى٬ زنگین دیلدیر Xoş sədalı, zəngin dildir

دیل گونشدیر٬ ایشیق ساچار Dil günəşdir, ışıq saçar
آزادلیغا قاپى آچار Azadlığa qapı açar

یادین دیلى بویوندوروق Yadın dili boyunduruq
بیر گئچیددیر بوروق بوروق Bir geçiddir buruq buruq

بویوندوروق خالقى بوغار Boyunduruq xalqı boğar
گئچیدلرده قولدور سویار Geçidlərdə quldur soyar

قوى یادلاشسین سئناتورلار Qoy yadlaşsın senatorlar
خالقى سویان تاجیر٬ توججار Xalqı soyan tacir tüccar

یالتاق شاعیر یولون آزسین Yaltaq şair yolun azsın
تكجه فارسى غزل یازسین! Təkcə Farsı qəzəl yazsın


یئر آدامی

من بو یئری دولانمیشام

تورپاق بویو تالانمیشام

اؤز ایچیمده قالانمیشام

قالانیمی ییغان یوخدو

منی بیر ده دوغان یوخدو

 

قاناد وئرین اوچوم گئدیم

قانادیمی آچیم گئدیم

بو یئرلردن قاچیم گئدیم

یئر آدامی اولانمیرام

یئرده داها قالانمیرام

 

کور اولمادیم کار ساریدی

کار اولمادیم کور ساریدی

آراز دئدیم کور ساریدی

بو نه ایشدی دئدیم آللاه

آللاه چکیر اورکدن آه

 

قارغا قوندو گؤزلریمه

ایلان دوشدو ایزلریمه

زهر یایدی دیزلریمه

مله­مه­دیم قویون کوسدو

اوینامادیم اویون کوسدو

 

گونش دئدیم گئجه گولدو

خوروزلاندی بئچه گولدو

هر نه واردی هئچه گولدو

بیزی هئچلر هئچه ییخدی

هر نه­ییمیز هئچه چیخدی

 

هئچ نه منه آلا دئدی

بارماغیلا گالا دئدی

بسدی قورتار بالا دئدی

سن هئچلرین بالاسی­سان

بو یئرلرده قالاسی­سان

 

گؤی آدامی اولمادیم من

بولود اولوب دولمادیم من

اؤز ایچیمی یولمادیم من

یئردن چیخیب یئره گئتدیم

تورپاق اولوب یئنه ایتدیم

 

قارا زیغدان یارانمیشام

یئر اوزونده دارانمیشام

تورپاقلاردا اوررانمیشام

جانیم چیخار سؤزوم قالار

گودور منی قاریشقالار

 


  
           
+یازیلمیش دوشنبه یازدهم بهمن 1389ساعت23:27توسط yakamuz |
"دونیادا هر 22 نفردن بیری تورکجه دانیشیر"

بلژیکین اؤنده گلن بیلی‌یوردلاریندان گئنت بیلی‌یوردو بنیه‌سینده تورکجه دیل درسلرینه

 باشلاندی. گئنت بیلی‌یوردو دیل اگیتیم مرکزینده ۲۰۱۰-۲۰۱۱ اؤیرتیم ایلینده تورکیه

جمهوریتی بروکسل بؤیوک ائلچیلیگی اگیتیم مشاورلیگی‌نین ایش بیرلیگی ایله

تورکجه و تورک کولتورونو تانیتماق اوزره یابانجیلارا یؤنه‌‌لیک تورکجه و تورک کولتورو

کورسو آچیلدی. ایکینجی دؤنمده ایسه آوروپا‌لی تورک گنجلرینه یؤنه‌لیک آکادمیک

یوکسک تورکجه کورسو آچیلاجاق. اؤنجه‌کی گون گئنت بیلی‌یوردوندا هر ایکی دیل

اگیتیمی اوچون رسمی آچیلیشی تؤرنی یاپیلدی. آچیلیش تؤرنینه تورکیه‌لی و

بلژیکلی یئتکیلیلردن گئنیش بیر قاتیلیم اولدو.

 

تؤرنده، تورکجه ده اولماق اوزره ۳٦ فرقلی دیل بیلن دیل بیلیمچی پروفسور یوهان وان

د. وال تورکجه و فلامانجا اولاراق یاپدیغی سونومدا تورکجه‌نین شاشیردیجی

اؤزللیکلریندن سؤز ائتدی. دونیادا هر ۲۲ نفردن بیری‌‌نین تورکجه دانیشدیغینی قید

ائدن وان د. وال، حرف انقلابیندان سؤز ائتدی و سونراسیندا مودرن تورکجه‌نین میدانا

گتیریلمه‌سینده‌کی آشاما‌لاری چئشید‌لی اؤرنکله‌رله آنلاتدی.

+یازیلمیش پنجشنبه هفتم بهمن 1389ساعت22:5توسط yakamuz |